Pastaflora nights

Πειραματισμός

Παίρνοντας αφορμή από ένα άρθρο δημοσιευμένο πρόσφατα στο διαδίκτυο για τον πειραματισμό στη φωτογραφία, δε θα μπορούσαμε παρά να αναρωτηθούμε και εμείς ως καλλιτέχνες κάποια πράγματα γύρω από αυτό το ζήτημα.
Ο πειραματισμός στην Τέχνη γενικότερα αλλά και στη φωτογραφία δεν είναι καινούριος. Οι καινοτόμες ιδέες κάποιων ανθρώπων, την εποχή στην οποία ζουν, μπορεί να φάνταζαν κοσμοϊστορικές, ανανεωτικές, έως και αιρετικές. Σήμερα μπορούμε να απολαμβάνουμε την αφρόκρεμα αυτών των ιδεών, αυτών που τελικά άξιζαν να μείνουν στη συλλογική μας συνείδηση, ως δεδομένες. Οι καλλιτέχνες που τόλμησαν στην εποχή τους να πάνε κόντρα στο ρεύμα αντιμετώπισαν όμως πολλές φορές την κατακραυγή μέχρι και την απόρριψη για να φτάσουν στο μέλλον να θεωρηθεί η Τέχνη τους πειραματική για την εποχή τους.
Σήμερα, υπάρχει ένα αντίστοιχο ρεύμα; Μια πρώτη ανάγνωση της σημερινής εποχής θα έφερνε εύκολα το "όχι" σαν απάντηση. Μια γρήγορη αναζήτηση σε όλες τις διαδικτυακές φωτογραφικές κοινότητες διαπιστώνει κανείς ότι όλοι λίγο-πολύ τραβάμε τις ίδιες φωτογραφίες. Από άλλες γωνίες, με άλλο φωτισμό, με διαφορετική φωτογραφική μηχανή, έγχρωμες ή ασπρόμαυρες, είναι σχεδόν ίδιες. Γλυκανάλατες λήψεις ενός αγγελικά πλασμένου κόσμου. Κατάλληλες για ένα κάδρο στο σπίτι μας ή για το ανέβασμά τους στον δικτυακό τόπο που προτιμάμε. Και η Τέχνη; Τι γίνεται με αυτή; Εγκαταλείπουμε κάθε προσπάθεια για περαιτέρω πειραματισμό στους "ειδικούς"; Ή μήπως κρύβουμε από τη δημόσια θέα τους όποιους πειραματισμούς μας για να αποφύγουμε την κριτική και καταφεύγουμε έτσι στο ήσυχο λιμάνι της κριτικής έκφρασης: "Nice photo!";
Ερωτήματα που σίγουρα ανοίγουν πολλά θέματα. Στη σημερινή εποχή όπου ο φωτογράφος έχει όλα τα μέσα στη διάθεσή του να πειραματιστεί και να πρωτοπορήσει, με φιλμ και χημικά, έγχρωμα ή ασπρόμαυρα, ψηφιακά, διάφορα φορμά, μετεπεξεργασία στο χαρτί και άλλα τόσα που δεν μπορούν να απαριθμηθούν. Άλλωστε η παρέμβαση του φωτογράφου στη φωτογραφία αρχίζει πριν το κλικ και τελειώνει στην τελική της παρουσίαση. Σε όλα τα ενδιάμεσα στάδια η ελευθερία για πειραματισμούς είναι ανεξάντλητη. 

Κορίνα

Cross processed fashion #2

Cross processed fashion

Το γλυκό φως του Ιανουαρίου

Νέα χρονιά, νέο φορμά

Η νέα χρονιά για τους καλλιτέχνες είναι μια ακόμα ευκαιρία για να εξερευνήσουν τους ορίζοντές τους στην τέχνη τους. Έχουμε ξαναγράψει σ' αυτό το ιστολόγιο για τις τελευταίες μας αναζητήσεις στον χώρο της φωτογραφίας με μέσα μιας περασμένης εποχής. Η νέα χρονιά λοιπόν μας βρίσκει να εγκαταλείπουμε ακόμη και το ορθογώνιο φορμά και να περνάμε στο τετράγωνο. Είναι κάτι που αγαπήσαμε στο παρελθόν και θα το αγαπήσουμε ξανά.
Το μεσαίο φορμά έχει κάτι το μαγικό. Πέρα από τις τετράγωνες διαστάσεις του έχει αυτό το "κάτι" που σε κάνει να ξεφεύγεις από τη συνηθισμένη (κοινή) οπτική αντίληψη και να περνάς σε μία τελείως νέα. Ο χώρος φαίνεται να αλλάζει προοπτικά και ο χρόνος να επιβραδύνεται, ακολουθώντας και αυτός τη διαδικασία λήψης που ακολουθείς. Η αντίληψή σου για τον κόσμο αλλάζει, όπως αλλάζει και ο τρόπος σκόπευσης από την οθόνη εστίασης. Η αντιμετώπισή σου απέναντι σε αυτό που φωτογραφίζεις αλλάζει καθώς από την σκόπευση από το ύψος σου περνάς στην σκόπευση από το ύψος της μέσης σου, χαμηλώνοντας το βλέμμα σου και ταυτόχρονα την ενδεχόμενη υπεροψία σου. Σε κάνει πιο ώριμο, πιο συνειδητοποιημένο απέναντι στο θέμα σου και τελικά στην ίδια την Τέχνη σου.
Αυτή η αλλαγή ματιάς βέβαια δεν συμβαδίζει με την ύπαρξη αυτού του ψηφιακού χώρου καθώς οι ανάγκες του για ψηφιακές εικόνες αντιβαίνουν στην όλη λογική του νέου εγχειρήματος. Βέβαια αυτό δε σημαίνει ότι αυτός ο χώρος θα εγκαταλειφθεί. Θα υπάρχει παράλληλα και στη νέα εποχή ακολουθώντας και αυτός τη δικιά του πορεία, όπως έκανε μέχρι τώρα. Η νέα, διοπτική ματιά των καλλιτεχνών θα αφορά μόνο τον πραγματικό κόσμο. Αυτόν που τελικά αξίζει να φωτογραφίζει κανείς.

Κόκκινο στο αστικό τοπίο

Spinning Christmas

Λέει η φωτογραφία την αλήθεια;

Η πιο σωστά: Θέλουμε να λέει η φωτογραφία την αλήθεια;

Η φωτογραφία από τη φύση της είναι φτιαγμένη να λέει την αλήθεια. Η αντικειμενικότητα του φακού είναι κάτι το δεδομένο για όλους όσους έχουν έστω και μία φορά στη ζωή τους πατήσει το πλήκτρο που απελευθερώνει τον φωτοφράκτη μπροστά από το φωτοευαίσθητο υλικό. Τι γίνεται όμως όταν κάποιος κάνοντάς το αυτό θέλει να πει ψέματα; Ή καλύτερα να εκφράσει την αντικειμενικότητα με τον υποκειμενικό του τρόπο;

Ο καλλιτέχνης, φύση ανατρεπτική και επαμφοτερίζουσα, μπορεί να επιλέξει. Αν η ιδέα που θέλει να μετατρέψει σε φωτογραφική εικόνα είναι τέτοια που δεν τον εξυπηρετούν τα "ορθόδοξα" φωτογραφικά μέσα, τότε έχει να επιλέξει μία σωρεία άλλων που τον εξυπηρετούν. Με άλλα λόγια μπορεί να κάνει μία φωτογραφία που δε θα "λέει" ακριβώς την αλήθεια. Πολλά τα παραδείγματα και από την ιστορία της φωτογραφίας και από τα κινήματα που επηρεάστηκε, όπως αυτά του 20ού αιώνα (ιμπρεσιονισμός, αφηρημένος εξπρεσιονισμός, κα).

Το κατά πόσο αυτό είναι "σωστό" ή όχι δεν θεωρούμε ότι πρέπει να το συζητάμε καθώς στην Τέχνη δεν υπάρχει "σωστό" και "λάθος". Υπάρχει μόνο αυτό που θέλει να πει ο καλλιτέχνης, αυτό που θέλει να μεταδώσει. Και αυτό δεν είναι υποχρεωτικό (ΚΑΙ στην περίπτωση της φωτογραφίας) να υπακούει στην πραγματικότητα, ή καλύτερα στην κοινή αντίληψη που έχουμε γι' αυτή.

Μέσα υπάρχουν πολλά. Και δεν αναφερόμαστε μόνο στα σύγχρονα ψηφιακά προγράμματα που μπορούν ακόμα και να δημιουργήσουν από την αρχή μία εικόνα χωρίς την παρέμβαση της φωτογραφικής μηχανής. Υπάρχουν δυνατότητες αρκετές και στις παλιές μεθόδους που εδώ και πολλά χρόνια χρησιμοποιούν οι καλλιτέχνες φωτογράφοι για να ερμηνεύσουν τον κόσμο που παρατηρούν και φωτογραφίζουν με βάση τη δική τους υποκειμενική ματιά. Μια διαφορετική ερμηνεία της πραγματικότητας δεν σημαίνει απαραίτητα και άρνησή της. Αυτό θα αποτελούσε άρνηση της φωτογραφικής τεχνικής. Σημαίνει όμως νέα ματιά, νέα προσπάθεια ερμηνείας του κόσμου και σίγουρα μια νέα προσέγγιση στο ίδιο μέσο που υπηρετούμε.